E pa besueshme por e vërtetë (Dardhë mbi Lis)

Sapo kalon Uren e Bunes  ne drejtim te zones Ana Malit, menjehere syri te pushon ne masivet e medha me afro 90000 rrenje ullinj te te  gjitha varieteve  te cilet shtrihen ne kodrat e kesaj zone. Ne çdo familje majtas e djathtas  rruges do te shohish te shpalosur te gjithe traditen Anamalese te kultivimit te perimeve si ne fushe ashtu edhe ne serra e tunele. Tradite kjo e trasheguar brez pas brezi deri ne dite e sotme, deri ne  krijimin e llojeve autoktone tashme te njohur ne te gjithe Shqiperine….. Për më shumë: E pa besueshme por e vërtetë (Dardhe_mbi_Lis).

Pema e dardhës.   Pika e shartimit me Lisin


Misri “Farë Sulova”

Sulova është një krahinë, që zhvillimi ekonomik e shoqëror i saj në periudhat e kaluara ishte tepër i lidhur me bujqësinë dhe blektorinë. Kjo krahinë në Qarkun e Elbasanit, është njohur në gjithë Shqipërinë për misrin e saj me të njëjtin emër, misri “Sulova”. Por “në fillim të shekullit XX dhe shumë vite më pas bujqësia vazhdonte të ishte e prapambetur. Punohej në radhë të parë të parë për të siguruar bukën e misrit’’...Për më shumë: MISRI _FARË SULOVA.

Misri “Farë Sulova”   Misër “Sulova” i njomë.


Misri “Sulova”: trashëgimi dijesh kultivimi dhe përdorimi

Misri “Sulova” ka cikël të shkurtër zhvillimi, rreth 80 ditë, aftësi prodhuese të ulët, rreth 25-30 kv për ha, por i parapëlqyer për cilësinë e bukës”. Sipas dëshmive të të parëve, por edhe përshkrimeve teknike të bëra kohë pas kohe, misri “Sulova” është me shtat relativisht të shkurtër, koçan i hollë e me ngjyrë të bardhë,  kokërr të vogël dhe me ngjyrë të bardhë, gjysmë qelqore. Buka e prodhuar nga mielli tij është e ëmbël dhe me një shije të veçantë…Për më shumë: Misri “Sulova” trashëgimi dijesh kultivimi dhe përdorimi.


Historiku i kultivimit të bimës së misrit në Shqipëri

Në familjen e graminaceve bëjnë pjese shume gjini, numri i te cilave arrin nga 450-530, ndërsa speciet janë afro 5000. Ne gjininë Zea, qe përfshihet ne grupimin e graminaceve me te rëndësishme si bime ushqyese për njeriun, gjejmë Zea Mays ose misrin, origjina e te cilit përben akoma sot një problem, për disa versione akoma te pa zgjidhura për botanistët, pse ajo është e panjohur ne gjendje te egër, porse është e qarte, qe bima te jete kultivuar qe ne periudhën parakolumbiane….  Për më shumë: Historiku i kultivimit të bimës së misrit në Shqipëri


Historiku i përmirësimit të bimës së misrit në Shqipëri

Numri i madh i popullatave është i lidhur me faktin se rrugët e introduktimit te tyre kane qene te ndryshme, nga lindja dhe nga perëndimi. Hapat e pare te seleksionimit me bimen e misrit jane zgjedhjet empirike bazuar ne “shenjterimin e fares”. Fara e misrit tradicionalisht perpunohej ne vecanti, ndahej dhe nuk prekej qofte edhe per aresye madhore….Për më shumë: Historiku i përmirësimit të bimës së misrit në Shqipëri

      


Kush e solli filizin e parë të hurmës në Shqipëri?

Shqipëria, për shkak të pozicionit gjeografik, favorizohet nga një klimë e butë mesdhetare, e cila është e përshtatshme për rritjen e një shumëllojshmërie të pemëve frutore. Një nga pemët më të veçanta, më të shijshme dhe më të përhapura në Shqipëri është hurma kaki (Diospyros kaki Thunb). Çdokush që e ka provuar shijen e mrekullueshme të këtij fruti, ka ndjerë kënaqësinë e jashtëzakonshme që të jep ajo. Për më shumë: HISTORIA E HURMËS SË KUTURMANIT (Histori e rralle).

     


Historia dhe origjia e bishtajoreve kokërr

Bishtajoret kokërr kanë një histori të gjatë dhe të pasur. Provat e para të njohjes së tyre që datojnë mbi 11,000 vite, vijnë nga një rajon në Lindjen e Mesme i njohur si “Gjysmëhëna Pjellore” (Fertile Crescent), që ishte qendra e disa prej civilizimeve më të hershme të njerëzimit…. Për më shumë: Historia dhe origjia e bishtajoreve

Fasule-Laramane-Vendresh Fasule-e-bardhe-Novosele Fasule-verdhake-e-gjate Fasule-bishtaje-Dyshnik Fasule-verdhake-Munishtire


    Çfarë përfaqësojnë këto forma “dje” dhe “sot”?